Kültür Sanat, Kültür Sanat Derneği
   
Müzik Bilgileri
   
Dış Duyurular
Türk Müziği Konservatuar'larında saz ve ses eğitimi alan öğrencilerin edindikleri teorik bilgileri, pratikte uygulamaları için derneğimizdeki çalışmalarımıza katılımlarını bekliyoruz.
Türk Sanat Müziği Notaları
Bestecilerimizin şarkılarını ve eserlerinin notalarını arşivimizde bulabilir,
Türk Sanat Müziği hakkında derlenmiş bilgilere, Makamlar ve Fasıllar hakkında dökümanlara sitemizden ulaşabilirsiniz.
Türk Müziği Bilgileri
   
 
Segâh Makamı

a-Durağı: Segâh perdesidir.

b-Seyri: Çıkıcıdır.

c-Dizisi: Segâh makamının dizisi, günümüze kadar “Yerinde Segâh beşlisine Eviç perdesinde bir Hicaz dörtlüsünün eklenmesidir” diye târif edilmiştir. Hattâ bu diziye zaman zaman yerinde eksik Segâh beşlisinin de katıldığı ve bu sebeple Nevâ perdesi üzerinde bir Uşşak Beyâti dizisi meydana geldiği, bunun da Gerdâniye perdesinde bir Bûselik beşlisinin doğmasına yol açtığı belirtilmiştir. Bu hâle göre birinci ve ikinci dizileri yazalım:




Segâh makamı dizisinin bu şekildeki târifi yanlış değildir, fakat eksiktir. Çünkü eldeki Segâh eserler iyi incelenirse, diziye başka çeşnilerin de mutlaka karıştığı görülür. Özellikle şarkı türünde böyledir. Şöyle ki: Segâh makamındaki birçok eserlerde Eviç yerine Acem perdesinin daha fazla kullanıldığını, yâni Eksik Segâh beşlisinin daha çok tercih edildiğini görüyoruz. Aynı şekilde bu beşlinin 4. Derecesi olan Dik Hisar perdesi de çoğu zaman Hüseyni ile yer değiştirir. Acem perdesinin bu sonucu doğurduğunu düşünebiliriz. Böylece Segâh perdesindeki Segâh beşlisi de Eksik Ferahnâk beşlisiyle yer değiştirmiş olur. Dolayısiyle makama bir Eksik Ferahnâk beşlisi de böylece karışır. Bu beşlinin makama karışması, Nevâ’da bir Bûselik dizisinin de yer almasına sebep olur. Eviç perdesi kullanıldığı hâlde de bâzen Dik Hisar perdesi yerine, Hüseyni perdesi kullanılır ki, bu da Segâh perdesinde bir tam Ferahnâk beşlisi demektir. Ancak Nevâ perdesinde Uşşak çeşnisiyle kalınırken, Dik Hisar perdesi rahatça kullanılabilir. Yine Eviç perdesi yerine Acem perdesi kullanılınca, Nevâ perdesi üzerinde Beyâti dizisi meydana gelir ki, bunun da Uşşak dörtlüsüne Bûselik beşlisinin eklenmesi demek olduğunu biliyoruz. Zâten Segâh makamında Eviç’de Hicaz, genellikle az kullanılır. Bu duruma göre Segâh makamı dizisini yeniden târif edelim:

Segâh makamı dizisi, yerinde tam Segâh beşlisine Eviç’de Hicaz dörtlüsünün, Nevâ’da Uşşak Beyâti dizisinin, yerinde Eksik Segâh beşlisinin, Segâh’da Eksik ve Tam Ferahnâk beşlisinin, Nevâ’da Bûselik dörtlüsünün veya dizisinin birbirine eklenmesi ve karışık olarak kullanılmasıdır. Hattâ buna ayrıca yerinde Segâh dörtlüsüne, Dik Hisar’da Ferahnâk beşlisinin eklenmesinden meydana gelen bir dizi daha katılır. Ayrıca Çargâh perdesinde de bir Rast dizisi yer alır. Şüphesiz ki, tam karar Segâh perdesinde yine Tam veyâ Eksik Segâh beşlisiyle yapılır.



Segâh perdesinde karar edilirken, karar duygusunu kuvvetlendirmek için bakiye diyezli Kürdi perdesi yeden olarak kullanılır. Bu perdeyi kullanarak aşağıya inersek, ister istemez Irak perdesinde bir Hicaz dörtlüsü meydana gelir. İşte aslında Eviç perdesindeki Hicaz dörtlüsü de bu Irak perdesindeki Hicaz dörtlüsünün üst simetriğidir. Dolayısiyle tiz taraftaki esas çeşni Nevâ perdesinde Uşşak, Gerdâniye perdesinde de Bûselik çeşnileridir. Bu sebeple Nevâ perdesinde Uşşak Beyâti dizisi daha çok, fakat Eviç perdesinde Hicaz çeşnisi çok daha az kullanılır.

d-Güçlüsü: Dizinin üçüncü derecesi Nevâ perdesidir.

e-Asma Karar Perdeleri: Güçlülük görevinden başka asma karar yeri olarak yine Nevâ perdesi en önemli perdedir. Bu perdede ayrıca Bûselik’li ve Uşşak’lı asma kararlar yapılır. Dik Hisar perdesi de ikinci önemde bir asma karar yeridir ki, bâzen Uşşak dizisinin ikinci perdesi gibi Segâh veya Ferahnâk çeşnisiyle asma karar yapılabilir. Çargâh’da da Rast’lı kalış yapılabilir.

f-Donanımı: Si ve mi için koma bemolü, fa için bakiye diyezi donanıma yazılır.Gerekli değişiklikler eser içinde gösterilir.

g-Perdelerin T.M.deki isimleri: Pestten tize doğru; Segâh, Çargâh, Nevâ, Dik Hisar veya Hüseyni, Eviç veya Acem, Gerdâniye, Sünbüle veya Muhayyer, Tiz Segâh veya Sünbüle, Tiz Çargâh ve Tiz Nevâ’dır.

h-Yeden’i: 2.aralıktaki bakiye diyezli Kürdi perdesidir.

ı-Genişlemesi: Segâh makamı tiz taraftan zâten kendi yapısı gereği genişlemiştir. Pest taraftan ise Segâh perdesinde durmayıp Dügâh perdesine Uşşak’lı ve Rast perdesine Rast çeşnisiyle düşülebilir. Hattâ Rast ile olan bu yakınlığı sebebiyle, Rast makamında olduğu gibi Yegâh perdesinde Rast çeşnisiyle asma karar yapan Segâh eserler vardır. (Dil-harâb-ı aşkınım, sensin sebeb berbâdıma şarkısı buna örnektir.) Bu perdelerde de üzerlerindeki çeşnilerle asma kararlar yapılır.




Şekilde görüldüğü gibi Rast, Uşşak, Segâh makamları, güçlülerinin de Nevâ perdesi yâni ortak güçlüye sâhip olmaları bakımından da birbirlerine yakındırlar.

Not: Segâh makamı güçlüsü dizinin 3.derecesi olaması değişik çeşni ve dizilerden meydana gelmiş olması sebebiyle, mürekkeb makamdır.

i-Seyir: Durak veya civârından seyre başlanır. Değişik çeşni ve dizilerde karışık gezinildikten sonra Nevâ perdesinde yarım karar yapılır. Bu arada gereken yerlerde asma kararlar da gösterilir. Nihayet yine karışık gezinilip Segâh perdesinde çoğunlukla yedenli tam karar yapılır.



 
Derneğimiz,
11 Nisan 2013 Perşembe akşamı saat 20.30'da Selâhattin Akçiçek Konser Salonu'nda (KONAK) bir konser verecektir. Şef. Özgen KÜÇÜKGÖKÇE yönetiminde gerçekleşecek konserimize tüm musiki severleri bekliyoruz. Konser halka açıktır.
Etkinlikler
Yaşlıya Saygı Haftası
24 Mart Perşembe akşamı Karabağlar Belediyesi etkinlikleri kapsamında, Yaşlıya Saygı Haftası konseri gerçekleştirildi.
devamı...
Güzel Sözler

Her gönül bir şarkı söyler.

Şarkılarımız bizim romanlarımızdır.

Ahmet Hamdi TANPINAR

Esendere Kültür Sanat Derneği ESDER Resmi sitesidir.
Sitenin tüm içeriği Şenay SARIGÖZOĞLU tarafından hazırlanmaktadır.
55/75 Sokak 19/B Esenyalı - İZMİR
Telefon : 0 232 248 00 53 - GSM : 0 535 470 67 41 - Mail: info@eksd.org.tr
Web Tasarım İzmir, Google Reklam İzmir ReklamTurk   
Balçova İZMİR