Tâhir Makamı

Nevâ makamı dizisinin inici şeklidir.

a-Durağı: Dügâh perdesidir.

b-Seyri: İnicidir.

c-Dizisi: Yerinde Uşşak dörtlüsüne Nevâ’da Rast beşlisinin eklenmesinden meydana gelmiştir.

Tâhir makamı, inici bir makam olduğu için, birinci mertebede güçlü Muhayyer perdesidir. Yarım karar bu perdede yapılır. Bu tiz bölgede bir seyir alanı meydana getirmek için ana dizinin durağı üzerindeki Uşşak dörtlüsü tiz durak Muhayyer üzerine simetrik olarak aynen göçürülmüştür.

d-Güçlüsü: Tâhir makamı inici bir makam olduğu için, birinci mertebede güçlü tiz durak Muhayyer perdesidir. İkinci mertebede güçlü ise ana dizinin güçlüsü olan Nevâ perdesidir.

e-Asma Karar Perdeleri: Tâhir makamının ana dizisinde Nevâ perdesi üzerinde Rast çeşnisi vardır. Fakat bâzen inici nağmelerde iniş câzibesiyle Eviç perdesi yerine Acem perdesi kullanılabilir. O zaman Nevâ perdesi üzerinde Bûselik, Çargâh perdesi üzerinde de Çargâh çeşnileri meydana gelir ki, bu perdelerde adı geçen çeşnilerle asma kararlar yapılabilir. Eviç perdesinde de Segâh’lı asma karar yapılabilir.

Nevâ perdesinde Rast çeşnisinin bir tanini üstünde, yâni Hüseyni perdesinde Uşşak çeşnisi bulunursa da, Tâhir makamı Hüseyni perdesinde pek asma karar yapmaz. Halbuki Muhayyer makamı çok zaman ikinci mertebe güçlüsü Hüseyni’den Nevâ perdesine inip, Nevâ’da Rast’lı asma karar yapar.

f-Donanımı: Nevâ makamı gibi si için koma bemolü, fa için bakiye diyezi donanıma yazılır.

g-Perdelerin T.M.deki isimleri: Pestten tize doğru Dügâh, Segâh, Çargâh, Nevâ, Hüseyni, Eviç, Gerdâniye, Muhayyer’dir.

h-Yeden’i: 2.çizgideki sol Rast perdesidir.

ı-Genişlemesi: Tahir makamının Tiz Durağı olan Muhayyer perdesi aynı zamanda Güçlü vazifesini de görür. Dizi Muhayyer üzerinde Bûselik’li olarak genişler.

i-Dizinin Seyri: Tiz durak Muhayyer perdesi civârından seyre başlanır.Muhayyer ve Neva perdelerinde kalışlar gösterilerek dizinin diğer seslerinde dolaşılır. Uşşak dörtlüsünün sesleri kullanılarak Dügâh perdesinde karar verilir.

Not: Bu makamın icrâsından sonra, yerinde Bûselik dizi veya beşlisi ile karar verilirse, Tâhir Bûselik meydana gelir.

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Sayfa başına git