Makamlar

Acem Aşiran makamı, Çargâh makamı dizisinin Acem Aşiran perdesi üzerine göçürülmesiyle elde edilir. a-Durağı:Acem Aşirân perdesidir. b-Seyri: İnicidir. c-Güçlü:Acem perdesidir. (İkinci derecede Çargâh) d-Yeden’i: 1.çizgideki mi Hüseyni Aşirân perdesidir. e-Donanımı: Si için küçük mücenneb bemolü donanıma yazılır. f-Dizisi: Çargâh dizisinin Acem Aşirân perdesindeki inici şeddidir. (Acem Aşirân perdesinde bir Çargâh beşlisine, Çargâh perdesinde bir Çargâh dörtlüsünün...
Anber-efşân Makamı a-Durağı: Yegâh perdesidir.b-Seyri: İnicidir. c-Dizisi: Rast perdesindeki Bûselik dizisine (Yerinde Nihâvend makamı) Yegâh perdesindeki Bûselik dizisinin (Sultâni Yegâh) eklenmesinden meydana gelmiştir. Her iki dizinin üst bölgelerinde hem Kürdi, hem de Hicaz dörtlüleri vardır ve her iki çeşni de kullanılır. Bu sûretle makam daha renkli bir hâl alır. Anber-efşân makamını başka bir...
Acem'li Yegâh Makamı Acem’li Yegâh makamı, Yegâh makamının bir başka çeşididir. Az kullanılmıştır.a-Durağı: Yegâh perdesidir. b-Seyri: İnicidir. c-Dizisi: Yerinde Beyâti makamı (Uşşak dörtlüsü + Bûselik beşlisi) dizisine Yegâh perdesindeki Bûselik beşlisinin eklenmesinden meydana gelmiştir. d-Güçlüsü: Yegâh makamında olduğu gibi Nevâ perdesi bu makamda da güçlü perdesidir. Makamın yarım kararı bu perdede Bûselik çeşnisiyle yapılır. e-Asma...
Yegâh Makamı a-Durağı: Yegâh perdesidir.b-Seyri: İnicidir. c-Dizisi: Yerinde Nevâ makamı (Uşşak dörtlüsü + Rast beşlisi) dizisine Yegâh perdesindeki Rast makamı (Rast beşlisi + Rast veya Bûselik beşlisi) dizisinin eklenmesinden meydana gelmiştir. Yegâh makamı bâzen de yerinde Nevâ makamına Yegâh’da Rast beşlisinin eklenmesi tarzında kullanılmıştır. Tam karar, Yegâh perdesinde genellikle Acem’li Rast dizisiyle,...
Şive-nümâ Makamı a-Durağı:Yegâh perdesidir.b-Seyri: İnicidir. c-Dizisi: Yerinde Sabâ makamı dizisine (Çargâh’da Zirgüle’li Hicaz dizisi + Sabâ dörtlüsü) Ferahfezâ makamı dizilerinin (Acem Aşirân dizisi + Yegâh’da Bûselik dizisi) eklenmesinden meydana gelmiştir. d-Güçlüsü: Giriş seyrinde hâkim olan Sabâ makamıdır. Bu bakımdan güçlü, Sabâ makamının güçlüsü olan Çargâh perdesidir. Bu perdede Zirgüle’li Hicaz çeşnili yarım karar...
Şeref-nümâ Makamı a-Durağı: Yegâh perdesidir.b-Seyri: İnicidir. c-Dizisi: Yerindeki Hicaz ailesini meydana getiren Hümâyûn, Hicaz, Uzzal, Zirgüle’li Hicaz makamlarının dizilerine Hüseyni Aşirân perdesindeki Beyâti ve Yegâh perdesindeki Rast veya Acem’li Rast makamı dizilerinin eklenmesinden meydana gelmiştir. Yegâh perdesindeki Acem’li Rast dizisi daha çok kullanılmıştır. d-Güçlüsü: Hâkim olan Hicaz cinsine göre, Nevâ veya Hüseyni perdelerinden...
Sultâni Segâh Makamı a-Durağı: Yegâh perdesidir.b-Seyri: İnicidir. c-Dizisi: Yerinde Segâh makamı dizisine, yerinde Müseteâr ve yerinde Şedd-i Arabân (Yegâh’da Zirgüle’li Hicaz) makamı dizilerinin eklenmesinden meydana gelmiştir (Segâh ve Müsteâr dizilerini şematik olarak yazıyoruz. d-Güçlüsü: Giriş seyrinde hâkim olan Segâh ve Müstear makamlarıdır. Bu bakımdan onların güçlüsü olan Nevâ perdesi Sultâni Segâh makamının birinci...
Lâlegül Makamı a-Durağı: Yegâh perdesidir.b-Seyri: İnicidir. c-Dizisi: Yerinde Hüzzam makamı dizisine Yegâh perdesindeki Zirgüle’li Hicaz, yani Şedd-i Arabân makamı dizisinin eklenmesinden meydana gelmiştir (Hüzzam makamı dizisini şematik olarak yazıyoruz). d-Güçlüsü: Giriş seyrinde hâkim olan Hüzzam makamıdır. Bu yüzden Lâlegül makamının güçlüsü de Hüzzam makamının güçlüsü olan Nevâ perdesidir. Bu perde üzerinde Hicaz çeşnisi...
Dilkeşide Makamı a-Durağı: Yegâh perdesidir.b-Seyri: İnicidir. c-Dizisi: Yerinde Hüseyni makamı dizisine (Hüseyni beşlisi + Uşşak dörtlüsü) yerinde Ferahfezâ makamı dizisinin bir kısmının (yerinde Acem Aşirân dizisi + Yegâh’da Bûselik dizisi) eklenmesinde meydana gelmiştir. d-Güçlüsü: Giriş seyrinde hakim olan Hüseyni makamıdır. Bu bakımdan, Dilkeşide makamının güçlüsü de Hüseyni perdesidir. Bu perdede Uşşak dörtlüsü veya...
Ferahfeza Makamı a-Durağı: Yegâh perdesidir.b-Seyri: İnicidir. c-Güçlüsü: Ferahfezâ inici bir makam olduğu için güçlü, tiz durak Acem perdesidir. Makamın yarım kararı Çargâh çeşnisiyle bu perdede yapılır. d-Yeden: Kaba Nim Hicaz perdesidir. e-Donanım: Si için küçük mücenneb bemolü donanıma yazılır. Gerekli değişiklikler eser içinde gösterilir. f-Dizisi: Aşağıdaki şekillerde de görüldüğü gibi, iki dizinin birleşmesinden meydana belmiştir....
Zirefkend Makamı a-Durağı: Hüseyni Aşirân perdesidir.b-Seyri: İnicidir. c-Dizisi: Muhayyer perdesindeki bir Bûselik beşlisine Gerdâniye perdesinde Mâhur (Çargâh) dizisinin, Hüseyni perdesinde Bûselik (Ruhnevâz) dizisinin, yerinde yâni Çargâh perdesinde Çargâh dizisinin ve Hüseyni Aşirân perdesindeki Sabâ makamı dizisinin birbirine eklenmesinden meydana gelmiştir. d-Güçlüsü: Birinci mertebe güçlü Muhayyer perdesidir, fakat Gerdâniye perdesi de aynı önemdedir. O...
Hicaz Aşirân veya Râhat-fezâ veya Hicâz-ı Muhâlif Makamı Bu makamın üç ismi vardır: Hicaz Aşirân, Râhat-fezâ, Hicaz-ı Muhâlif.a-Durağı: Hüseyni Aşirân perdesidir. b-Seyri: İnicidir. c-Dizisi: Hicaz âilesini meydana getiren makamlardan Zirgüle’li Hicaz hâriç, Hümâyûn, Hicaz ve Uzzal makamlarından birine Hüseyni Aşirân perdesindeki Hüseyni beşlisinin eklenmesinden meydana gelmiştir. Not: Hicaz âilesini meydana getiren makamlar hemen her...
Sabâ Aşirân Makamı a-Durağı: Hüseyni Aşirân perdesidir.b-Seyri: İnici-çıkıcıdır. c-Dizisi: Yerindeki Sabâ makamı dizisine Hüseyni Aşirân perdesindeki (yerinde) Hüseyni Aşirân makamı dizisinin bir kısmının eklenmesinden meydana gelmiştir. d-Güçlüsü: Giriş seyrinde hâkim olan Sabâ makamıdır. Bu yüzden Sabâ makamının güçlüsü olan Çargâh perdesi, bu makamın da güçlüsüdür. Üzerinde Zirgüle’li Hicaz çeşnisi ile makamın yarım kararı...
Can-fezâ Makamı Bu makam bir çeşit Şev-u Tarab makamı da denir.a-Durağı: Hüseyni Aşirân perdesidir. b-Seyri: İnici-çıkıcıdır. c-Dizisi: Şevk-u Tarab makamını meydana getiren yerinde Sabâ ve yerinde Acem Aşirân dizilerine, bir de Hüseyni Aşirân perdesinde Kürdi dörtlüsünün eklenmesinden ve tam kararın Hüseyni Aşirân perdesindeki bu Kürdi dörtlüsüyle yapılmasından meydana gelmiştir. Kısaca: Hüseyni Aşirân perdesinde...
Nühüft Makamı a-Durağı: Hüseyni Aşirân perdesidir.b-Seyri: İnicidir. c-Dizisi: Yerinde Yegâh makamına Hüseyni Aşirân perdesinde bir Uşşak dörtlüsünün eklenmesinden meydana gelmiştir. Yegâh makamı: Yerinde Nevâ makamı dizisine ( Yerinde Uşşak dörtlüsü + Nevâ’da Rast beşlisi) Yegâh perdesi üzerinde bir Rast makamı dizisinin (Rast beşlisi + Rast veya Bûselik dörtlüsü) eklenmesinden meydana gelmiştir. Şimdi bu...
Aşirân Zemzeme Makamı Bûselik Aşirân makamını meydana getiren dizilerin sonuna Hüseyni Aşirân perdesinde bir Kürdi dörtlüsü ekleyip bu dörtlü ile Hüseyni Aşirân perdesinde tam karar yapılırsa, buna Aşirân Zemzeme makamı denir. Aşirân Zemzeme makamı diğer bütün özellikleri bakımından Bûselik Aşirân makamı ile aynıdır.
Bûselik Aşirân Makamı a-Durağı: Hüseyni Aşirân perdesidir.b-Seyri: İnicidir. c-Dizisi: İki şekilde kullanılmıştır. I-Hüseyni perdesindeki bir Hüseyni beşlisine yerinde (Dügâh’da) bir Bûselik beşlisinin ve Hüseyni Aşirân perdesinde bir Hüseyni beşlisinin eklenmesinden meydana gelmiştir. II-Yerindeki Bûselik dizisine Hüseyni Aşirân perdesinde Hüseyni beşlisinin eklenmesinden meydana gelmiştir. d-Güçlüsü: Hüseyni perdesidir. Bu perdede I.şekil dizide Hüseyni’li, II.şekil dizide ise Kürdi’li...
Hüseyni Aşirân Makamı Eskiden bu makama Vech-i Hüseyni adı verilirdi.a-Durağı: Hüseyni Aşirân perdesidir. b-Seyri: İnicidir. c-Dizisi: Yerinde Hüseyni makamı dizisine, Hüseyni Aşirân perdesinde bir Uşşak dörtlüsünün eklenmesinden meydana gelmiştir (Hüseyni dizisi = Hüseyni beşlisi + 5.derece üzerinde Uşşak dörtlüsü olduğunu daha önce öğrenmiştik). d-Güçlüsü: Giriş seyrinde hâkim olan Hüseyni makamının güçlüsü, Hüseyni perdesi, bu...
Tarz-ı Cedid Makamı a-Durağı: Acem Aşirân perdesidir. b-Seyri: İnici veya inici-çıkıcı olarak kullanmıştır. c-Dizisi: Nevâ perdesindeki Bûselik dizisine, yine Nevâ perdesindeki Rast dizisinin; Rast perdesindeki Nihavend (Bûselik) veya Nev’eser dizisinin ve Acem Aşirân perdesinde (yerinde) Acem Aşirân dizisinin yani Acem Aşirân perdesinde Çargâh dizisinin eklenmesinden meydana gelmiştir. g-Güçlüsü: Nevâ perdesidir. Bu perdede Bûselik veya...
Şevk-âver Makamı Çok az kullanılmış bir makamdır.a-Durağı: Acem Aşirân perdesidir. b-Seyri: İnicidir. Bâzen inici-çıkıcı olarak da kullanılmıştır. c-Dizisi: Çargâh perdesindeki Rast makamı dizisine, Rast perdesinde Bûselik, yâni Nihavend makamı dizisinin ve Acem Aşirân perdesinde Çargâh, yâni Acem Aşirân makamı dizisinin eklenmesinden meydana gelmiştir. d-Güçlüsü: Çargâh perdesidir. Bu perdede Rast çeşnisiyle makamın yarım kararı yapılır....
Şevk'efzâ Makamı a-Durağı: Acem Aşirân perdesidir.b-Seyri: İnicidir. c-Dizisi: Çargâh perdesindeki Zirgüle’li Hicaz dizisine yerinde Acem Aşirân dizisinin (Acem Aşirân’da Çargâh dizisi) ve yine Acem Aşirân perdesinde Nikriz beşlisinin eklenmesinden meydana gelmiştir. Not: Bâzı Şevk’efza makamındaki eserlerin sonunda Acem Aşirân perdesindeki Nikriz beşlisi yoktur. Bunlar Çargâh perdesindeki Zirgüle’li Hicaz dizisinden sonra, yerindeki Acem Aşirân...
Şevk-u Tarab Makamı a-Durağı: Acem Aşirân perdesidir.b-Seyri: İnici-çıkıcıdır. c-Dizisi: Yerinde Sabâ makamı dizisine yerinde Acem Aşirân makamı dizisinin, yâni Acem Aşirân perdesindeki Çargâh dizisinin eklenmesinden meydana gelmiştir. Bâzen Acem Aşirân dizisi yerine sadece Acem Aşirân’da Çargâh beşlisi eklenir. d-Güçlüsü: Şevk-u Tarab makamının giriş seyrinde Sabâ makamı önemli bir yer tutar. Bu yüzden Sabâ...
Ferahnâk Makamı a- Durağı: Irak perdesidir.b-Seyri: İnicidir. c-Güçlüsü: Genel olarak Ferahnâk makamının güçlüsü Nevâ perdesidir. Bu perde üzerinde Rast çeşnisiyle makamın yarım kararı yapılır. Fakat bâzı bestekârlar bu çok renkli makamı daha parlak bir hâle koymak için eserlerinde güçlü olarak Eviç perdesini kullanmışlardır. Bu sebeple tiz durak Eviç perdesinin üst tarafında da...
Hüzzâm-ı Cedid Makamı a-Durağı: Irak perdesidir.b-Seyri: İnici-çıkıcı veya inici olarak kullanılmıştır. c-Dizisi: Hüzzam makamı dizisinin sonuna Irak perdesindeki Segâh dörtlüsünün eklenmesinden meydana gelmiştir. Tam karar bu Irak’taki Segâh dörtlüsü ile yapılır. Bu makamın bir çeşidi de Irak’ta Hicaz dörtlüsüyle karar verir. Hüzzam makamını meydana getiren dizileri uzun uzun yazmayıp, şematik Hüzzam dizisi...
Sayfa başına git