Kaptanizâde Ali Rıza Bey (1881-1934)

Ali Rıza Bey 1881 yılında İstanbul’da doğdu. Babası Mehmed Bey Mecidiye zirhlısının süvarisi olduğu için “Kaptanizade” sıfatı ile tanınmıştır. Orta öğreniminden sonra İstanbul gümriik idaresinde ii hayatına atıldı. Bir müddet sonra memuriyetten ayrılarak Galata’da gümrük komisyonculuğu yaptı. 8 Haziran 1923 tarihinde Cabir Vada’nm kızı Hikmet hamımla evlendi. On dört yaşında kanun çalarak musiki çalışmalarına başladı. Bu yüz-den musiki çevrelerinde “Kanuni Rıza Bey” olarak tanınmıştır. Musiki bilgisini çeşitli yönlerden kendi gayreti ile elde etti. Daha sonra piyano çalmasını öğrendi, “İstanbul Opereti”nin kurucularındandır. 1932 yılında Kanlıca’da kurulan “Musiki Ocağı”na şefliğini yaptı. Arkadaşları ile 6 Kasım 1933 tarihinde “Karagözü Sevenler Cemiyeti”ni kurdu. Çagdaşı olan ünlü sanatkarlarla konak ve yalılarda uOrtaoyunu”na. çıkardı. Ayrıca bestelediği “Macun Hokkası” operetinde Akif, İstanbul Efendisi operetinde “Karamanh Bakkal” rollerini bizzat oynadı. Ortaoyunu ile Karagöz’ü geleneksel incelikleriyle bilirdi.

Bunların dışında şarkı formunda eserler de besteledi. Nihavend makamında besteledigi “Issız gecede ben yine hicranı düşündüm” güfteli şarkısı ilk eserdir. Eserlerinin bazıları güzel olmakla beraber genellikle yeni bir anlayışın izlerini taşır. Macun Hokkası, İstanbul Efendisi, Çapkın Süleyman, Kayseri Gülleri, Fettan Kız başlıca operetleridir. Zavallı Aşk, §ehit Kızı, Akşamın Garipliği adındaki eserleri armonize edilmiştir. Hem bestekar hem de oyuncu olan Ali Rıza Bey’in eserlerinin toplami 95’i bulur. Marşlar da bestelemiştir.

O zamanki valinin daveti üzerine Balıkesir’e gitmiş. başanlı konserler vermiş, daha sonra Edremit’e geçmiş, 16 Şubat 1934 tarihinde oteldeki odasında o gece vefat etmiştir. Ölümü ertesi günü farkedilerek kalabalık bir toplulukla kılınan namazdan sonra Edremit’in Köycük Mezarlığı’nda toprağa verilmiştir.
Dr.M.Nazmi Özalp-Türk Musikisi Tarihi Kitabından alınmıştır.

Acemaşiran-Çapkın Bebeğim

Acemaşiran-Hicrânın ölümdür vuslatın hayat

Acemkürdi-Sen durup baktın da bir an sanki can verdin bana

Acemkürdi-Leylolur ki hüzn içinde her nefes bir ah olur

Ferahfeza-Sevmişken seni ruhum sevgimi anlatmadım

Gülizâr-Aman koca beni zorlayıp durma

Hicaz-Aşkım dağlara kurulu tahtım

Hicaz-Eğilmez başın gibi gökler bulutlu efem

Hicaz-Kapıldım gidiyorum bahtımın rüzgârına

Hicaz-Ufuklara yaslanmış yorgun dağlar sırayla

Hüseyni-Eminem sılada yas tutup ağlar

Hüzzam-Beni mesut sanmayın

Hüzzam-Hasta kalbimde yanan derdi niçin anlamadın

Hüzzam-Meleğim muterifim cürmümü affetme beni

Karcığar-Zevk âlemdir derd-ü gamı anmayalım

Kürdilihicazkâr-Her tel saçı bir ter dudağın değdiği yerdir

Nihavend-Akşamı süzme deniz renginden gözüm yandı

Nihavend-Benim gönlüm sarhoştur yıldızların altında

Nihavend-Issız gecede ben yine hicrana düştüm

Nihavend-Seni en nazlı kadınlar bile  meftûn anıyor

Nihavend Tango-Ilık yaz geceleri

Segâh-Gel gitme kalmasın gözüm yollarda

Segâh-Seni andıkça üzülsem de yine

Şedaraban-Bar çiçeği

Şedaraban-Gönlümün çiçeği uçtu

Şedaraban-Nermin elinle  kalbimi aldın niye attın

 

 

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Sayfa başına git